In Hull and Through Hull T R A N S D U C E R S Installation Manual Nederlands ....... 2 Deutsch .......... 10 Italiano ............ 18 Svenska .......... 26 Suomi.............. 34 www.navman.com NAVMAN Inhoud 1 Introductie ...............................................................................................3 1-1 Bedrading....................................................................................................... 3 1-2 Schoonmaak en onderhoud ........................................................................... 3 2 Through hull transducers ......................................................................4 2-1 Plaatsing van een through hull transducer..................................................... 6 2-2 Installatie van een through hull transducer .................................................... 6 3 In-hull dieptetransducer.........................................................................8 3-1 Plaatsing van een in-hull transducer .............................................................. 8 3-2 Installatie van een in-hull transducer.............................................................. 9 1 Introductie Deze handleiding beschrijft de installatie van: Navman through hull diepte- en snelheid/temperatuurtransducers Navman in-hull dieptetransducer. Accessoires Deze accessoires zijn verkrijgbaar via uw Navman-leverancier 4 m snelheid-temperatuurtransducer verlengkabel 4 m dieptetransducer verlengkabel voor zowel instrumenten met enkele als met dubbele frequentie Vervanging rompbevestiging voor snelheid-temperatuurtransducer Vervangingsscheprad voor snelheidtemperatuurtransducer 20 m verlengkabel voor dubbele frequentie dieptetransducer. een Navman 4 m verlengkabel (max. 1 kabel kan worden gebruikt). Voor dubbele frequentie transducers is een 20 m lange verlengkabel beschikbaar). Kabelverbindingen dienen niet in het ruim te liggen Maak de kabel met regelmatige tussenruimtes vast Wij verwijzen u naar de installatieinstructies die bij het instrument geleverd worden voor verbinding van de kabel met het instrument. 1-1 Bedrading Elke transducer heeft een kabel waarmee het met het navigatie-instrument wordt verbonden. Wanneer u deze kabel plaatst: Houd de kabel verwijderd van andere kabels en apparatuur (bijv. tl-verlichting, spanningsregelaars en VHFzendtoestellen) Snijd nooit een kabel van een dieptetransducer door Indien noodzakelijk kunt u de kabel verlengen door gebruik te maken van 1-2 Schoonmaak en onderhoud Maak de transducer schoon met een vochtige doek of een mild schoonmaakmiddel. Gebruik geen schuurmiddelen, benzine of andere oplosmiddelen. Bedek of verwijder snelheidtransducer(s) indien u de romp verft. Verf de transducer niet. Through hull en In-hull installatiehandleiding Gebruik geen hogedrukreiniger om het het schep-rad van de snelheidssensor te reinigen omdat het de kogellagers zou kunnen beschadigen. NAVMAN 3 2 Through hull transducers Dieptetransducers: Onderdeelno.­ Europa Onderdeelno. ­ Rest van de wereld Materiaal Type (1) Verbinding Diam. opening romp Max. dikte romp Kabellengte Vlak of long stem 25983 Niet verkrijgbaar Kunststof Inpasbaar RCA phono 48 mm 60 mm 8m Vlak 26032 AA002155 Kunststof Vast RCA phono 42 mm 42 mm 8m Vlak 31357 Niet verkrijgbaar Kunststof Vast RCA phono 51 mm 22 mm 8m Vlak 31358 AA002106 Brons Vast RCA phono 51 mm 60 mm 8m Vlak Niet verkrijgbaar AA000043 Brons Vast RCA phono 22 mm 92 mm 9m Long stem Onderdeelno. ­ Europa Onderdeelno. ­ Rest van de wereld Materiaal Type (1) Verbinding Diam. opening romp Max. dikte romp Kabellengte Vlak of long stem 47535 AA002108 Brons Vast (Dubbele freq.) 6-pin LT 63.5 mm 80 mm 10 m Vlak 47512 AA002107 Kunststof Vast (Dubbele freq.) 6-pin LT 63.5 mm 56 mm 10 m Vlak Niet verkrijgbaar AA002109 Brons Vast (Dubbele freq.) 6-pin LT 27 mm 110 mm 10 m Long stem Opmerking 1 Het transducerelement kan uit een splitsbare transducer verwijderd worden, terwijl de rompbevestiging in de romp achterblijft. Bij een vaste transducer kan het transducerelement niet uit de rompbevestiging verwijderd worden. Waarschuwing Kunststof through hull transducers zijn niet geschikt voor houten rompen Bronzen transducers zijn normaal gesproken niet geschikt voor metalen rompen. 4 NAVMAN Through hull en In-hull installatiehandleiding Snelheid/temperatuurtransducers: Onderdeelno. ­ Europa Onderdeelno. ­ Rest van de wereld Materiaal Type (1) Verbinding Diam. opening romp Max. dikte romp Kabellengte Vlak of long stem 25982 Niet verkrijgbaar Kunststof Inpasbaar 4-pin Fuji 48 mm 60 mm 8m Vlak 40640 Niet verkrijgbaar Kunststof Inpasbaar 8-pin LT 48 mm 60 mm 8m Vlak 26017 AA002150 Kunststof Inpasbaar 4-pin Fuji 42 mm 42 mm 8m Vlak 40641 AA002082 Kunststof Inpasbaar 8-pin LT 42 mm 42 mm 8m Vlak zelfde als 25982, maar met een 8-pin LT verbinding Onderdeelno. ­ Europa Onderdeelno. ­ Rest van de wereld Materiaal Type (1) Verbinding Diam. opening romp Max. dikte romp Kabellengte Vlak of long stem 31359 AA000055 Brons Inpasbaar 4-pin Fuji 51 mm 55 mm 9m Vlak 47552 AA002151 Brons Inpasbaar 8-pin LT 51 mm 55 mm 9m Vlak Zelfde als AA002150 / 26017 maar met een 8-pin LT verbinding Zelfde als AA000055 / 31359, maar met een 8-pin LT verbinding Opmerking 1 Het transducerelement kan uit een splitsbare transducer verwijderd worden, terwijl de rompbevestiging in de romp achterblijft. Bij een vaste transducer kan het transducerelement niet uit de rompbevestiging verwijderd worden. Waarschuwing Kunststof through hull transducers zijn niet geschikt voor houten rompen Bronzen transducers zijn normaal gesproken niet geschikt voor metalen rompen. Through hull en In-hull installatiehandleiding NAVMAN 5 2-1 Plaatsing van een through hull transducer Deze transducer zal geplaatst worden in een opening die in de bodem van de boot wordt gemaakt. Kies een plaats voor de transducer waar water te allen tijde glad over de transducer stroomt. Dit betekent dat de transducer zich vóór een kiel, uitsteeksels en openingen in de romp, schepradtransducers, schroeven en schroefwater dient te bevinden. Indien de bodem van de boot is geverfd en de boot is gebruikt, plaats de transducer dan niet op een plaats waar de verf is weggesleten (als een teken van turbulentie). Daarnaast dient u de transducer te plaatsen: zo dicht bij de middellijn van de romp en zo diep mogelijk waar de tilling klein is met voldoende plaats in de romp voor toegankelijke bedrading zodat geen hinder ontstaat bij het te water laten of op het droge halen van de boot. Bij ideale plaatsing van een dieptetransducer is de as verticaal, hoewel een afwijking van 15° van verticaal ook nog voldoet. 1 Kies een geschikte positie voor de transducer (zie sectie 2-1). Indien het romppaneel te dun of niet sterk genoeg is dient u te overwegen een versterkingspaneel aan de binnenkant van de romp aan te brengen. In de bovenstaande tabel kunt u de maat van de gewenste opening voor de transducer vinden. Boor of snijd of zaag de opening in de romp. De opening dient loodrecht t.o.v. het rompoppervlak te zijn. Voor een splitsbare transducer: i verwijder de sluitmoer of pin van de rompbevestiging ii verwijder de transducer uit de rompbevestiging iii schroef de moer van de rompbevestiging los. Voor een vaste transducer i schroef de moer van de rompbevestiging los ii houd de moer aan de binnenkant van de opening in de romp vast iii voer het grootste deel van de transducerkabel (vanaf de buitenkant) door de opening in de romp en door de moer. 6 Planerende of waterverplaatsende boot Zeilboot Goede locaties voor de transducer Max. 15° 2-2 Installatie van een through hull transducer 2 Splitsbare transducer Verwijder transducer 3 Verwijder de sluitmoer of pin Vaste transducer NAVMAN Through hull en In-hull installatiehandleiding Smeer een dikke laag flexibel afdichtingsmateriaal (zoals Sikaflex) op de rompbevestiging aan de binnenzijde van de opstaande rand en aan de draden aan de buitenkant waar ze door de romp gaan. 5 Plaats de rompbevestiging vanaf de buitenkant in de romp. Voor een snelheidtemperatuurtransducer dient u de rompbevestiging te draaien totdat de pijl op de buitenrand met een afwijking van max. 5° naar voren wijst. 6 Plaats de moer op de rompbevestiging en draai deze vast. Voor een kunststof bevestiging dient u de moer met de hand niet te vast aan te draaien. Voor een bronzen rompbevestiging dient u deze met een combinatietang aan te draaien. Draai de moer aan totdat het afdichtingsmateriaal verschijnt van onder de moer en aan de voorkant van de rompbevestiging. Verwijder het teveel aan afdichtingssubstantie. 7 Voor een snelheid/temperatuurtransducer dient u te controleren dat het pijltje op de rompbevestiging nog steeds naar voren wijst. 8 Voor een splitsbare transducer: i verzekert u zich ervan dat er zich een dunne laag siliconenvet of O-ring smeermiddel op de O-ring van de transducer bevindt ii plaats de transducer terug in de rompbevestiging, terwijl u de transducer zo draait dat de pijl op de transducer naar de inkeping in de rompbevestiging wijst iii Herplaats de sluitmoer of pin. 9 Wacht totdat de afdichtingssubstantie gedroogd is. 10 Voordat u de boot verlaat dient u te controleren of er rond de transducer geen water de romp binnenkomt. 4 Afdichtingssubstantie Onderaanzicht Voor 5° Pijl Pijl wijst naar voren met een afwijking van max. 5° Splitsbare transducer Vet Inpassen Herplaats de sluitmoer of pin Through hull en In-hull installatiehandleiding NAVMAN 7 3 In-hull dieptetransducer Er is één in-hull transducer verkrijgbaar, namelijk een dieptetransducer Onderdeelno. ­ Europa Onderdeelno. ­ Rest van de wereld Materiaal Verbinding Max. dikte romp Kabellengte 27948 AA002161 Kunststof RCA phono ¾" (20 mm) 26.2 ft (8 m) Waarschuwing In-hull dieptetransducers zijn alleen geschikt voor massieve, max. 20mm dikke GRP (polyester)rompen, zonder luchtcompartimenten, luchtbellen- of ruimtes. Ze zijn niet geschikt voor houten, metalen of sandwich-rompen. In-hull transducer zijn minder krachtig dan andere transducertypes, omdat een deel van de kracht door de romp wordt geabsorbeerd. 3-1 Plaatsing van een in-hull transducer: Deze transducer zal aan de binnenzijde van de onderkant van de boot gelijmd worden. Kies een plaats voor de transducer waar zich te allen tijde een gladde waterstroom onder de transducer bevindt. Dit betekent dat de transducer zich vóór een kiel, uitsteeksels en openingen in de romp, schepradtransducers, schroeven en schroefwater dient te bevinden. Indien de bodem van de boot is geverfd en de boot is gebruikt, plaats de transducer dan niet op een plaats waar de verf is weggesleten (als een teken van turbulentie). Daarnaast dient u de transducer te plaatsen: zo dicht bij de middellijn van de romp en zo diep mogelijk met voldoende plaats in de romp voor toegankelijke bedrading waar de binnenkant van de romp vlak en glad is zodat zich geen ruimte tussen de transducer en de romp zal bevinden. De voorkant van de transducer is gebogen. Wanneer de transducer wordt geplaatst, draai de transducer dan totdat de as van de transducer zo verticaal mogelijk is. Fout Bij ideale plaatsing van een dieptetransducer is de as verticaal, hoewel een afwijking van 15° van verticaal ook nog voldoet. Max. 15° 8 Planerende of waterverplaatsende boot Zeilboot Goede locaties voor de transducer Correct NAVMAN Through hull en In-hull installatiehandleiding 3-2 Installatie van een in-hull dieptetransducer: 1 Kies een geschikte plaats voor de transducer en bekijk hoe de transducer zo gedraaid kan worden dat de as zo verticaal mogelijk is (zie sectie 2-1). Test de transducer in deze positie met de boot in het water voordat u deze voorgoed bevestigt. i Vul een dunne plastic zak gedeeltelijk met water, plaats de transducer er binnenin en sluit de zak rond de kabel goed af met een bandje ii Installeer het diepte-instrument zoals beschreven in de Installatieen bedieningshandleiding van het instrument iii Maak het oppervlak van de romp nat en druk de transducer op de plaats waar u deze denkt te bevestigen tegen de romp iv Controleer dat het instrument de diepte correct en consistent meet, tot de max. diepte die voor het instrument is gegeven. Indien nodig dient u de plastic zak in de romp te bewegen om de beste plaats te vinden. Kies een lijm of dichtingsproduct om de transducer aan de romp te lijmen. Harde epoxy geeft de beste transducersignalen maar schommelingen in temperatuur en rompbeweging kunnen voor afbladeren zorgen. U kunt als compromis het beste een viskeuze, langzaam uithardende, redelijk stijve epoxy of Sikaflex 252 gebruiken. 4 De binnenkant van de romp waar de transducer geplaatst gaat worden dient vlak te zijn. Maak schoon, ontvet en droog: aan de binnenkant van de romp waar de transducer geplaatst gaat worden de schuine buitenkant van de transducer. Plaats de transducer: i Smeer de lijm of het dichtingsmiddel op het midden van de buitenkant van de transducer ii Druk de tr ...